Runtime guardrails & policy-as-code
Şimdiye kadar “ne yapmalı”yı öğrendik; bu ders “nasıl uygulanır”ı kuruyor. Kitaptaki tüm ilkeleri kâğıttan sisteme taşıyan mimariyi — çalışma zamanı korkuluklarını ve kural-olarak-politika (policy-as-code) yaklaşımını — KOBİ ölçeğinde göreceksiniz.
Ajanı değil, kapıyı izleyin
Konuşan ajan zarar vermez, eyleme geçen ajan verir; o hâlde denetim, ajanın niyetinde değil eylem kapısında olur. Ajan ile gerçek araçları arasına, kendini araç sunucusu gibi tanıtan bir kapı (bir tür MCP sargısı) koyarsınız. Ajan bir aracı çağırdığını sanır; aslında kapıyı çağırır — kapı isteği kaydeder, önceden tanımlı kuralı değerlendirir, sonra ya iletir, ya engeller, ya da onaya park eder. Ajan kodunda tek satır değişiklik gerekmez.
Beklet, terfi ettir, kaydet
Riskli işlem anında yürümesin; kapı onu bir onay nesnesine çevirsin ve ajan işini park edip devam etsin (Ders 2.4'ün “beklet” düğmesi). Otonomi verilmez, kazanılır: yeni ajan taslak modunda başlar ve hatasız haftalarla basamak basamak terfi eder (güven merdiveni). Son olarak her olay, kurcalanamaz (append-only, zincirli) bir deftere yazılır ve gerçek araçlar ağ düzeyinde yalnızca kapının erişebileceği şekilde saklanır — ajan kapıyı atlayıp doğrudan bağlanabiliyorsa, kapınız kural değil tavsiyedir.
- Denetim eylem kapısında; araya bir kapı koyun.
- Kurallar tablo olsun (policy-as-code); hazır motor kullanın.
- Beklet düğmesi + güven merdiveni ile otonomiyi kademelendirin.
- Kurcalanamaz defter tutun; gerçek araçları kapının arkasına saklayın.